{"id":5370,"date":"2023-05-11T18:07:00","date_gmt":"2023-05-11T16:07:00","guid":{"rendered":"https:\/\/slovenci.rs\/?p=5370"},"modified":"2023-05-11T18:07:00","modified_gmt":"2023-05-11T16:07:00","slug":"obelezavanje-130-godisnjice-od-rodjenja-antonije-javornik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/obelezavanje-130-godisnjice-od-rodjenja-antonije-javornik\/","title":{"rendered":"Obele\u017eavanje 130. godi\u0161njice od ro\u0111enja Antonije Javornik."},"content":{"rendered":"

Po\u0161tovani,<\/span><\/span><\/p>\n

Predstavnici Dru\u0161tva Slovenaca u Beogradu \u2013 Dru\u0161tva Sava i Nacionalnog saveta slovena\u010dke nacionalne manjine u Srbiji \u0107e u nedelju, 14.5.2023. godine polo\u017eiti venac na spomen plo\u010du Antonije <\/span><\/span>Javornik<\/span><\/span>, srpske heroine, najhrabrije slovena\u010dke <\/span><\/span>dobrovoljke<\/span><\/span> u srpskoj vojsci, bolni\u010darke, narednika srpske vojske u ratovima od 1912-1918. godine. Pozivamo sve \u010dlanove da nam se pridru\u017ee na <\/span><\/span>obele\u017eevanju<\/span><\/span> 130. godi\u0161njice od ro\u0111enja Antonije <\/span><\/span>Javornik<\/span><\/span>.<\/span><\/span><\/p>\n

Okupljanje \u0107e biti u 11.30h na glavnom ulazu u Novo groblje.<\/span><\/span><\/p>\n

ANTONIJA JAVORNIK \u2013 NATALIJA BJELAJAC<\/span><\/p>\n

(Maribor, 13. V 1893. \u2013 Beograd, 16. VIII 1974)<\/p>\n

 <\/p>\n

Srpska heroina, najhrabrija slovena\u010dka <\/span>dobrovoljka<\/span> u srpskoj vojsci, bolni\u010darka, narednik srpske vojske (1912 \u20131918<\/span>)<\/p>\n

 <\/p>\n

Svr\u0161ena maturantkinja gimnazije u Mariboru, avanturisti\u010dkog duha i slovenskog opredeljenja, op\u010dinjena pri\u010dama strica Martina \u2013 dezertera iz austrougarske vojske \u2013 o \u017eivotu u \u201edemokratskoj i rodoljubivoj\u201c Srbiji, uspeva da prebegne u Srbiju i marta 1912. godine stigne u Kragujevac, mesto u kome je slu\u017ebovao stric Martin, tada u \u010dinu kapetana srpske vojske. Nadala se da \u0107e, kao \u0161kolovana osoba koja je \u010ditala \u0107irilicu, brzo prona\u0107i zaposlenje, ne slute\u0107i da \u0107e nekoliko meseci kasnije \u2013 kao dobrovoljac i pod imenom Natalija Bjelajac \u2013 u\u010destvovati u Prvom balkanskom ratu, i da \u0107e kao bolni\u010darka 11. pe\u0161adijskog puka \u201eKara\u0111or\u0111e\u201c u\u010destvovati u osloba\u0111anju Srbije od Turaka. Sa srpskom vojskom oslobodila je Kosovo Polje, a zatim je preko Prizrena, te severne Albanije stigla do Skadra, putem na kojem \u0107e tri godine kasnije, sa srpskom vojskom, pre\u017eiveti albansku golgotu.<\/span><\/p>\n

Od tada je njena mladost pro\u017eeta ratovima, ranjavanjima i odlikovanjima. Dvanaest puta je bila ranjavana i isto toliko puta odlikovana.<\/p>\n

Iz Drugog balkanskog rata, u kome je u\u010destvovala pod punim naoru\u017eanjem, iza\u0161la je sa prvom medaljom za hrabrost \u2013 sa zlatnom medaljom Milo\u0161a Obili\u0107a. U Prvom svetskom ratu u\u010destvovala je u \u010duvenim bitkama na Ceru, Drini, Kolubari, u odbrani Beograda, u bici na Kajmak\u010dalanu, pri proboju Solunskog fronta i u osloba\u0111anju Bitolja. Za zasluge u toj bici, u \u010dinu narednika, odlikovana je Kara\u0111or\u0111evom zvezdom sa ma\u010devima \u2013 najvre\u0107im ratnim odlikovanjem Kraljevine Srbije. Po\u010detkom<\/span>\u00a0<\/span>Drugog svetskog rata<\/span><\/a>\u00a0<\/span>bila je uhap\u0161ena od strane<\/span>\u00a0<\/span>Gestapoa<\/span><\/a>\u00a0<\/span>i devet meseci je provela u <\/span>logoru na <\/span>Banjici<\/span><\/a>. <\/span><\/p>\n

Pored pomenutih odlikovanja, Natalija <\/span>Bjelajac<\/span> je nosilac Albanske spomenice, Ordena belog orla, Medalje za vojni\u010dke vrline, Medalje za usluge kraljevskom domu, francuske Legije \u010dasti, vite\u0161kog reda 5. stepena (najvi\u0161e francusko dr\u017eavno odlikovanje) i ruskog Ordena Sv. Jurja 3. stepena.<\/span><\/p>\n

Na Dvorskom <\/span><\/a>trgu u Ljubljani postavljen je 1981. godine Spomenik slovena\u010dkim ratnim \u00a0dobrovoljcima, palim u ratovima 1912 \u2013 1918<\/span>, autora Janeza Boljka.\u00a0Me\u0111u 17 dobrovoljaca kojima je spomenik posve\u0107en stoji i njeno ime: Antonija Javornik \u2013 Natalija Bjelajac.<\/p>\n

Maribor\u010danka Antonija \u2013 srpska junakinja Natalija \u017eivela je skromno i povu\u010deno, sama i zaboravljena, u ku\u0107ici na kraju Marinkove bare, u beogradskom naselju Mali Mokri Lug. Kom\u0161ije su je iz milo\u0161te zvale \u2013 Nana, a kada je umrla, 16. avgusta 1974. \u2013 na 60-godi\u0161njicu Cerske bitke, pobrinuli su se za njenu sahranu, podigli joj skroman spomenik i na njemu \u00a0uklesali re\u010di: Natalija <\/span>Bjelajac<\/span> Narednik srpske vojske<\/span>.<\/p>\n

 <\/p>\n

Lit. A. \u0110uri\u0107. \u017dene <\/span>solunci<\/span> govore<\/span>. Beograd: Evro-\u0110unti, 2014.<\/p>\n

 <\/p>\n

\"\"<\/p>\n

","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po\u0161tovani, Predstavnici Dru\u0161tva Slovenaca u Beogradu \u2013 Dru\u0161tva Sava i Nacionalnog saveta slovena\u010dke nacionalne manjine u Srbiji \u0107e u nedelju, 14.5.2023. godine polo\u017eiti venac na spomen plo\u010du Antonije Javornik, srpske heroine, najhrabrije slovena\u010dke dobrovoljke u srpskoj vojsci, bolni\u010darke, narednika srpske vojske u ratovima od 1912-1918. godine. Pozivamo sve \u010dlanove da nam se pridru\u017ee na obele\u017eevanju […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5370","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5370","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5370"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5370\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5373,"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5370\/revisions\/5373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5370"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5370"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/slovenci.rs\/sl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5370"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}