ANNA BODROVA, Mobilnost v avtobiografskih delih slovenskih, srbskih in hrvaških pisateljic iz prve polovice 20. stoletja

Slovenika XI (2025) 9-32
Znanstveni članek
UDK: 821.163.41.09:929-055.2″19″
821.163.6.09:929-055.2″19″
821.163.42.09:929-055.2″19″

Prejeto / Primljeno / Received: 01. 07. 2025.
Sprejeto / Prihvaćeno / Accepted: 11. 12. 2025.
Članek (PDF) | Članak (PDF) | Paper (PDF)

DOI: https://doi.org/10.18485/slovenika.2025.11.1.1

Anna Bodrova
Univerza »Sapienza«
Fakulteta za filologijo in filozofijo
Oddelek za evropske, ameriške
in medkulturne študije
Rim, Italija
anna.bodrova@uniroma1.it
https://orcid.org/0000-0002-8625-6589

Mobilnost v avtobiografskih delih slovenskih, srbskih in hrvaških pisateljic iz prve polovice 20. stoletja

Povzetek: Prispevek je posvečen avtobiografskim besedilom iz prve polovice 20. stoletja, ki so jih napisale slovenske avtorice Marica Strnad, Marica Gregorič Stepančič, Marija Kmet, srbski pisateljici Isidora Sekulić in Jelena Dimitrijević, hrvaški pisateljici Marija Jurić Zagorka in Zdenka Marković ter avtorici s hibridno nacionalno identiteto Alma M. Karlin in Zofka Kveder. Vse te pisateljice so ustvarjale v času, ko so se ženske borile za svoje pravice; mnoge med njimi so bile aktivistke ženskega gibanja, njihova dela pa obravnavajo žensko vprašanje. Svobo da gibanja je pravica, ki so jo ženske v tistem času začele uveljavljati. Emancipacijski procesi za ženske na slovanskem Balkanu so bili tesno povezani z bojem za narodno osvoboditev (izpod Avstro-Ogrske, Osmanskega cesarstva, Italije). Prispevek obravnava nekatere vrste mobilnosti (geografsko, družbeno, poklicno) ne le kot sredstvo emancipacije, temveč tudi kot način spoznavanja svojih meja. Ženska mobilnost je prispevala k oblikovanju ženskega subjekta. Članek temelji na feministični teoriji subjekta, ki zavrača patriarhalno tradicijo binarnih opozicij, kjer je moški umeščen kot subjekt, ženska pa kot objekt. Avtofikcijska besedila pri tem odigrajo ključno vlogo pri vzpostavljanju ženske ga subjekta in njegovi kulturni reprezentaciji.

Ključne besede: ženska mobilnost, avtofikcija, slovenska literatura, srbska literatura, hrvaška literatura

—

—

Anna Bodrova
Univerzitet „Sapienza“
Fakultet za filologiju i filozofiju
Odeljenje za evropske, američke i međukulturne studije
Rim, Italija
anna.bodrova@uniroma1.it
https://orcid.org/0000-0002-8625-6589

MOBILNOST U AUTOBIOGRAFSKIM DELIMA SLOVENAČKIH, SRPSKIH I HRVATSKIH SPISATELJICA IZ PRVE POLOVINE 20. VEKA

Sažetak: Rad je posvećen autobiografskim tekstovima iz prve polovine 20. veka koje su stvorile slovenačke spisateljice Marica Strnad, Marica Gregorič Stepančič, Marija Kmet, srpske autorke Isidora Sekulić i Jelena Dimi trijević, hrvatske spisateljice Marija Jurić Zagorka i Zdenka Marković, kao i autorke hibridnog nacionalnog identiteta Alma M. Karlin i Zofka Kveder. Sve ove spisateljice stvarale su u periodu kada su se žene borile za svoja prava; mnoge od njih su bile aktivistkinje ženskog pokreta pa su se u svojim delima bavile ženskim pitanjem. Sloboda kretanja bila je jedno od prava koje su žene u tom periodu počele da ostvaruju. Procesi emancipacije žena na slovenskom Balkanu bili su tesno povezani sa borbom za nacionalno oslobođenje (od Austro-Ugarske, Osmanskog carstva, Italije). Rad istražuje određene vrste mobilnosti (geografska, društvena, profesionalna) ne samo kao sredstvo emancipacije, već i kao način upoznavanja sopstvenih granica. Ženska mobilnost doprinela je oblikovanju ženskog subjekta. Članak se zasniva na feminističkoj teoriji subjekta koja odbacuje patrijarhalnu tradiciju binarnih opozicija, gde je muškarac postavljen kao subjekat, a žena kao objekat. Autofikcijski tekstovi imaju ključnu ulogu u uspostavljanju ženskog subjekta i njegovoj kulturnoj reprezentaciji.

Ključne reči: ženska mobilnost, autofikcija, slovenačka književnost, srpska književnost, hrvatska književnost

—

—

Anna Bodrova
Sapienza University
Faculty of Humanities and Philosophy
Department of European, American and Intercultural Studies
Rome, Italy
anna.bodrova@uniroma1.it
https://orcid.org/0000-0002-8625-6589

MOBILITY IN AUTOBIOGRAPHICAL TEXTS BY SLOVENIAN, SERBIAN, AND CROATIAN WOMEN WRITERS IN THE FIRST HALF OF THE 20TH CENTURY

Abstract: This paper discusses autobiographical texts from the first half of the 20th century written by the Slovenian authors Marica Strnad, Marica Gregorič Stepančič, and Marija Kmet; Serbian authors Isidora Sekulić and Jelena Dimitrijević; Croatian authors Marija Jurić Zagorka and Zdenka Marković; as well as authors with hybrid national identities – Alma M. Karlin and Zofka Kveder. All these writers created their works during a period when women were fighting for their rights; many of them were activists in the women’s movement, and their works address the “woman question.” Freedom of movement was a right that women began to assert during that time. The emancipation processes of women in the Slavic Balkans were closely linked to the struggle for national liberation (from Austria-Hungary, the Ottoman Empire, Italy). This paper examines various types of mobility (geographical, social, professional) not only as means of emancipation but also as ways of exploring and understanding one’s own limits. Women’s mobility contributed significantly to the formation of the female subject. The article is based on feminist theories of subjectivity that reject the patriarchal tradition of binary oppositions, where the male is positioned as a subject and the female as an object. Autofictional texts play a key role in the establishment of the female subject and its cultural representation.

Keywords: female mobility, autofiction, Slovenian literature, Serbian literature, Croatian literature